anasayfa
Kapat
  • PAYLAŞ

MAHKEME ÇEŞİTLERİ VE GÖREVLERİ

AnasayfahukukMAHKEME ÇEŞİTLERİ VE GÖREVLERİ

MAHKEME ÇEŞİTLERİ VE GÖREVLERİ

Türkiye Cumhuriyeti Devleti 3 temel erkten oluşmaktadır. Bunlar; yasama, yürütme ve yargıdır. Bu üç oluşumdan her biri kendi içerisinde çok önemli iken sağlıklı bir yargılamanın yapılamaması durumunda yasama ve yürütmenin düzgün oluşunun pek de bir öneminin kalmayacağı söylenebilecektir. Bu sebeple bir ülkede bağımsız ve tarafsız bir yargının yani bu anlayışla oluşturulmuş mahkemelerin bulunması büyük önem taşımaktadır. Keza Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 9. Maddede de yargının tarafsızlığı ve bağımsızlığı düzenlenmiştir. Bu maddeye göre “Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.”

Bu yargı yetkisini kullanmak için ülkemizde çeşitli mahkemeler kurulmuştur. Bu mahkemeler incelenirken 3 ana gruba ayırmamız mümkün olacaktır. Bunlar;

  • Yüksek Mahkemeler,
  • Adli Mahkemeler,
  • İdari Mahkemelerdir.

YÜKSEK MAHKEMELER

Bu mahkemeler ise Anayasa’da düzenlendiği üzere Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Uyuşmazlık Mahkemesi’dir.

Anayasa Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Meclis içtüzüğünün şekil ve esas bakımından Anayasa’ya uygunluğunu denetler, bireysel başvuruları karara bağlar. Ayrıca siyasi partilerin mali denetimleri ile kapatılma kararlarını inceler.

Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir mercie bırakmadığı karar ve hükümleri son derece mahkemesi olarak inceler. Buna ek olarak kanunda gösterilen belirli özel durumlarda davaları ilk ve son derece mahkemesi olarak inceleme yetkisine de sahiptir.

Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca kanunla belirlenmiş olan bazı özel durumlarda belli davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak da bakabilir.

Askeri Yargıtay ise askeri mahkemelerce verilen karar ve hükümleri son derece mahkemesi olarak incelerken asker kişilerin kanunla gösterilen belli davalarında da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakmaktadır.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir.

Uyuşmazlık mahkemesi ise adli, idari ve askeri yargı mercileri arasında görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözme amacıyla kurulmuştur.

mahkeme çeşitleri

ADLİ MAHKEMELER

Bu mahkemeler arasından sulh ceza mahkemeleri, asliye ceza mahkemeleri ve ağır ceza mahkemeleri ve sulh hukuk ile asliye hukuk mahkemeleri bulunmaktadır.

Ağır ceza mahkemelerinin görev alanları üç ölçüte göre belirlenmektedir. İlk olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren tüm suçlar ağır ceza mahkemesinin görev alanına girmektedir. Türk Ceza Kanunu’nda belirlenen özel suçlar ile ( yağma, kasten adam öldürme, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, taksirle öldürme, irtikâp, zimmet, rüşvet, resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık suçları) 5237 sayılı TCK’nın İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dört, Beş, Altı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlardan TCK md. 318, 319, 324, 325 ve 332 kapsamındaki suçlar da bu mahkemenin görev alanına girmektedir.

Asliye ceza mahkemeleri kanunların ayrıca görevli kıldığı haller ayrı kalmak üzere sulh ceza ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan davalara bakmakla görevlidir.

Sulh ceza mahkemeleri ise iki yıla kadar hapis cezaları ile bunlara bağlı adli para cezaları ile bağımsız olarak hükmedilecek adli para cezalarına ve güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanması için görevlidir.

İDARİ MAHKEMELER

İdari mahkemeler, İdare Mahkemeleri, Vergi Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemeleridir.

Bu mahkemeler ise tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan sözleşmelerden dolayı doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesi ile görevlidir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir